Over stress en burn-out

Stress

Stress. Je hoort het woord zo vaak voorbij komen. Maar wat is het nu precies? We bedoelen er vaak verschillende dingen mee.

Het woord stress betekent letterlijk druk of spanning. We bedoelen er zowel datgene mee wat van buitenaf op iemand inwerkt als de psychologische en fysiologische reactie van een persoon daar op. Datgene wat van buitenaf op je inwerkt, noemen we stress of stressor. De reacties noemen we stress of spanning.

Dus, stress is:

Datgene wat jou stress bezorgt (stressoren); dat wat jij als druk of spanning ervaart, stressvolle gebeurtenissen zoals dagelijkse zorgen en belangrijke levensgebeurtenissen.

Je fysieke reactie op stress (spanning); het stresssysteem van het lichaam wat geactiveerd wordt doordat je (bewust of onbewust) stress ervaart.

Je psychologische reactie op stress (spanning); je subjectieve ervaring, jouw beleving van stress, bijvoorbeeld hoe je een bepaalde stressor (meestal onbewust) beoordeelt, je inschatting van hoe bedreigend iets is, of je de stressor ziet als schadelijk, bedreigend of als uitdaging.

 

Teveel stress

De stressreactie is een natuurlijk proces van activering, zodat je goed en alert kan reageren op een situatie (stressor). Op zich is daar niks mis mee. Maar vaak wordt met stress ook bedoeld: een teveel aan spanning. Stress verwijst dan naar een teveel aan spanning en activering en een tekort aan ontspanning. Van nature is het namelijk zo dat na het proces van activering er een tegengesteld proces ontstaat om het lichaam en de geest weer tot rust te brengen; de ontspanningsreactie. Het gaat mis als deze twee processen niet in balans zijn. Dan ervaar je (te veel) stress.

Dus de stressreactie maakt je lichaam actief en de geest alert en de ontspanningsreactie brengt je weer tot rust en zorgt voor herstel. Beide zijn belangrijke processen. Vaak komt het er op neer dat er veel activiteit en alertheid is, maar weinig tijd voor rust en herstel. Dan voelen we ons te actief (onrustig) en te alert (bijvoorbeeld constant piekeren).

Een teveel aan stress kan bewust zijn, maar kan ook voor langere tijd onopgemerkt blijven. De spanning bouwt dan steeds meer op, wat kan leiden tot problemen. Een teveel aan stress kan dan leiden tot onder andere een ontregeld immuunsysteem en tot allerlei stressklachten zoals moeheid, verstoorde slaap, prikkelbaarheid, piekeren en concentratieproblemen. Of nog erger: de stressklachten bouwen op tot er sprake is van overspannenheid of zelfs burn-out.

Om erger te voorkomen is het belangrijk dat je op tijd bijstuurt als je merkt dat je last hebt van stress. Coaching blijkt bij uitstek geschikt om stress te verminderen. Inzicht in hoe de spanning heeft kunnen opbouwen en wat bij jou stress veroorzaakt, maar ook in hoe je anders met stress kan omgaan, is belangrijk om te kunnen herstellen. Coachingsgesprekken of sessies aan de hand van de Stress Reductie Training zijn hier ideaal voor.